Sau khi tăng trưởng mạnh trong tháng 5, xuất khẩu thủy sản Việt Nam tháng 6/2025 chỉ tăng nhẹ 4%, đạt 876 triệu USD. Sự sụt giảm chủ yếu đến từ thị trường Hoa Kỳ, nơi kim ngạch giảm tới 26% so với cùng kỳ, cho thấy ảnh hưởng rõ rệt từ chính sách thuế đối ứng sắp có hiệu lực sau ngày 9/7.
Kim ngạch xuất khẩu 6 tháng đầu năm vẫn tăng gần 19%
Tính đến hết tháng 6/2025, tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đạt khoảng 5,2 tỷ USD, tăng gần 19% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, thị trường Hoa Kỳ đạt 891 triệu USD (tăng 16%), nhờ các doanh nghiệp tranh thủ giao hàng trước thời điểm Mỹ chính thức áp thuế đối ứng mới. Tuy nhiên, bước sang tháng 6, nhiều doanh nghiệp đã chủ động tạm dừng xuất khẩu sang Mỹ để tránh rủi ro bị đánh thuế cao, khiến kim ngạch sụt giảm.
Ở chiều ngược lại, các thị trường châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và ASEAN tiếp tục giữ đà tăng trưởng tốt trong tháng 6, với mức tăng từ 15% đến gần 28%. Trong khi đó, xuất khẩu sang EU chững lại, giảm nhẹ 1%, và khu vực Trung Đông sụt giảm mạnh 16% do ảnh hưởng từ xung đột địa chính trị. Riêng thị trường Israel – vốn là khách hàng lớn của cá ngừ đóng hộp – giảm tới hơn 50%.
Tôm, cá tra tăng chậm lại; cá ngừ sụt giảm mạnh
Về từng nhóm mặt hàng, cá ngừ là sản phẩm sụt giảm mạnh nhất trong tháng 6, giảm hơn 31% so với cùng kỳ do Mỹ – thị trường tiêu thụ chủ lực – gặp khó về thuế. Lũy kế 6 tháng, xuất khẩu cá ngừ giảm gần 2%.
Tôm và cá tra vẫn giữ mức tăng trưởng dương nhưng tốc độ chậm lại:
-
Xuất khẩu tôm đạt 2,07 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm, tăng 26% so với cùng kỳ.
-
Cá tra đạt 1 tỷ USD, tăng 10%.
Dù vẫn tăng trưởng, ngành tôm đang phải đối mặt với nguy cơ “thuế chồng thuế” khi ngoài thuế đối ứng, sản phẩm còn có thể chịu thêm thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp từ phía Hoa Kỳ. Điều này có thể gây áp lực lớn về giá, lợi nhuận và năng lực cạnh tranh.
Ngược lại, ngành cá tra có điểm sáng khi mới đây Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) công bố kết quả kỳ rà soát POR20, theo đó 7 doanh nghiệp Việt Nam được hưởng mức thuế chống bán phá giá 0%. Nếu mức thuế đối ứng sắp tới được kiểm soát tốt, đây sẽ là cú hích lớn cho xuất khẩu cá tra trong nửa cuối năm.
Hai kịch bản xuất khẩu thủy sản nửa cuối năm 2025
Trước những biến động từ thị trường Hoa Kỳ – vốn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của thủy sản Việt Nam trong nhiều năm qua – ngành đang đứng trước hai kịch bản chính cho 6 tháng cuối năm:
Kịch bản 1: Mỹ duy trì mức thuế đối ứng ở 10%
Tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản cả năm 2025 có thể đạt khoảng 9,5 tỷ USD, giảm 500 triệu USD so với dự báo ban đầu. Các thị trường khác như Trung Quốc, Nhật Bản, EU, ASEAN sẽ đóng vai trò “chia lửa”, hấp thụ một phần hàng hóa điều tiết khỏi thị trường Mỹ.
Kịch bản 2: Mỹ áp thuế đối ứng trên 10%, có thể lên đến 46%
Kim ngạch xuất khẩu thủy sản cả năm có thể giảm sâu xuống còn 9 tỷ USD hoặc thấp hơn. Mỹ sẽ không còn là thị trường ổn định, đặc biệt với những mặt hàng có chuỗi cung ứng phức tạp như tôm và cá ngừ. Việt Nam sẽ đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các nước có chi phí và thuế thấp hơn như Ecuador, Ấn Độ, Thái Lan, Indonesia.
Dù các thị trường trung lập như EU, Nhật Bản và ASEAN có thể hỗ trợ phần nào, nhưng trong bối cảnh sức tiêu thụ toàn cầu chưa phục hồi mạnh, khả năng bù đắp là có giới hạn.
