Năm 2025 khép lại với nhiều dấu ấn đặc biệt đối với ngành thủy sản Việt Nam. Trong bối cảnh thương mại toàn cầu biến động mạnh, các rào cản kỹ thuật và thuế quan gia tăng, đặc biệt từ thị trường Hoa Kỳ, ngành thủy sản vẫn ghi nhận mức tăng trưởng xuất khẩu ấn tượng, đồng thời chứng kiến hàng loạt chuyển động chính sách quan trọng. Những yếu tố này tạo nên một bức tranh đa chiều về quá trình thích ứng, tái cấu trúc và định hướng phát triển bền vững của toàn ngành.
1. Xuất khẩu thủy sản lập kỷ lục lịch sử 11,3 tỷ USD
Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt 11,3 tỷ USD, tăng 13% so với năm 2024, xác lập mức cao nhất từ trước đến nay. Thành tích này đạt được trong bối cảnh Hoa Kỳ liên tục áp dụng các rào cản như thuế đối ứng, nguy cơ thuế chống bán phá giá đối với tôm và các quy định nghiêm ngặt theo MMPA.
Ba động lực chính thúc đẩy tăng trưởng gồm: nhu cầu dự trữ thực phẩm toàn cầu gia tăng do lo ngại bất ổn địa chính trị; sự chủ động của doanh nghiệp trong việc điều chỉnh kế hoạch giao hàng và đẩy mạnh xuất khẩu sớm; cùng với việc tận dụng hiệu quả các FTA như CPTPP, EVFTA và RCEP để mở rộng thị trường, bù đắp khó khăn tại các thị trường truyền thống.
2. Biến động lớn từ chính sách thuế đối ứng của Hoa Kỳ
Từ tháng 4/2025, Hoa Kỳ công bố chính sách thuế đối ứng áp dụng với hơn 75 quốc gia, trong đó Việt Nam từng đối mặt mức thuế đề xuất lên tới 46%. Sau quá trình đàm phán, từ tháng 8/2025, mức thuế thực tế được điều chỉnh xuống 20%.
Việc “thuế chồng thuế” đã tạo ra làn sóng đẩy nhanh giao hàng trong quý II/2025. Trong khi ngành tôm chịu áp lực lớn về chi phí và giá thành, cá tra lại tận dụng được cơ hội khi Mỹ áp thuế cao đối với cá rô phi Trung Quốc, qua đó củng cố thị phần. Tuy nhiên, rào cản này buộc doanh nghiệp phải tái cấu trúc chiến lược giá và đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường sang EU, Nhật Bản và khối CPTPP.
3. Thuế chống bán phá giá cá tra mang lại tín hiệu tích cực
Tháng 6/2025, Bộ Thương mại Hoa Kỳ công bố kết quả cuối cùng POR20 đối với phile cá tra đông lạnh Việt Nam. Theo đó, 7 doanh nghiệp được hưởng mức thuế 0%, tăng thêm 6 doanh nghiệp so với kỳ rà soát trước. Đặc biệt, Công ty CP Vĩnh Hoàn chính thức thoát khỏi danh sách rà soát thuế sau thỏa thuận song phương giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đầu năm 2025.
4. Kết quả sơ bộ POR19 tôm gây áp lực lớn
Ngược lại, kết quả sơ bộ POR19 đối với tôm đông lạnh xuất khẩu sang Mỹ lại gây nhiều lo ngại khi biên độ thuế chống bán phá giá lên tới 35,29%. Phán quyết cuối cùng dự kiến công bố vào tháng 2/2026 và được đánh giá sẽ ảnh hưởng đáng kể tới hoạt động xuất khẩu tôm trong năm 2026.
5. Mỹ từ chối công nhận tương đương 12 nghề cá theo MMPA
Tháng 8/2025, Hoa Kỳ thông báo không công nhận tương đương 12 nghề cá của Việt Nam theo MMPA, dẫn tới lệnh cấm nhập khẩu từ 1/1/2026. Nếu không được tháo gỡ, kim ngạch xuất khẩu hơn 500 triệu USD mỗi năm có nguy cơ bị ảnh hưởng, trong đó cá ngừ chiếm tỷ trọng lớn nhất.
6. Nghề khai thác ghẹ xanh Kiên Giang đạt xếp loại A
Tháng 9/2025, chương trình FIP nghề khai thác ghẹ xanh Kiên Giang được FisheryProgress nâng lên xếp loại A. Các báo cáo cho thấy phương thức khai thác hiện nay chưa ghi nhận tác động tiêu cực đến động vật biển có vú. Đến cuối tháng 10/2025, Tòa án Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ đã ban hành lệnh tạm hoãn cấm nhập khẩu ghẹ, tạo thêm thời gian để Việt Nam hoàn thiện hồ sơ khoa học.
7. Ban hành Nghị định 309/2025/NĐ-CP tháo gỡ vướng mắc khai thác
Cuối tháng 11/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 309/2025/NĐ-CP, tạm ngưng quy định kích thước tối thiểu khai thác đối với 10 loài thủy sản. Việc điều chỉnh này nhằm tháo gỡ khó khăn trong thực tiễn khai thác và quản lý nguồn lợi.
8. Quyết liệt chống khai thác IUU, hướng tới tháo gỡ thẻ vàng EC
Năm 2025 là giai đoạn cao điểm trong nỗ lực chống khai thác IUU. Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ liên tục chỉ đạo sát sao thông qua các cuộc họp của Ban Chỉ đạo quốc gia, thể hiện quyết tâm chính trị cao nhất nhằm đưa ngành khai thác trở lại quỹ đạo phát triển bền vững.
9. Ưu đãi thuế TNDN cho chế biến thủy sản chính thức được xác nhận
Nghị định 320/2025/NĐ-CP ban hành tháng 12/2025 chính thức xác nhận ưu đãi thuế TNDN cho hoạt động chế biến thủy sản. Đây được xem là bước tiến quan trọng giúp doanh nghiệp giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo hành lang pháp lý rõ ràng.
10. Sửa đổi Luật Thuế GTGT, tháo gỡ nút thắt dòng tiền
Cuối năm 2025, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi Luật Thuế GTGT, tập trung tháo gỡ các vướng mắc về hoàn thuế và nghĩa vụ kê khai. Những thay đổi này được kỳ vọng giúp doanh nghiệp thủy sản giải phóng dòng tiền, giảm rủi ro pháp lý và chủ động hơn trong hoạt động xuất khẩu.












:quality(75)/2024_5_28_638525112808050941_thuy-san-va-hai-san-co-gi-khac-nhau.jpg)






