Năm 2025 đánh dấu một cột mốc đặc biệt của ngành nông nghiệp Việt Nam khi kim ngạch xuất khẩu trái cây và rau quả đạt mức kỷ lục 8,6 tỷ USD – con số vượt xa nhiều dự báo trước đó. Thông tin này được ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit), khẳng định tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của ngành Nông nghiệp và Môi trường.
Từ giai đoạn “lao dốc” đến cú bứt phá ngoạn mục
Trong 6 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu trái cây và rau quả từng đối mặt với nhiều khó khăn nghiêm trọng. Đặc biệt, sự cố một số lô sầu riêng xuất khẩu sang Trung Quốc bị phát hiện tồn dư Cadimi và chất Vàng Ô đã khiến thị trường chững lại, tạo tâm lý lo ngại lớn cho người trồng và doanh nghiệp xuất khẩu.
Ngay sau đó, các cơ quan chức năng đã vào cuộc kiểm tra, xác định nguyên nhân chủ yếu đến từ thổ nhưỡng và việc sử dụng phân bón chưa phù hợp, khiến cây sầu riêng hấp thụ kim loại nặng từ đất. Đây được xác định là những trường hợp cá biệt, không mang tính phổ biến toàn ngành.
Nhờ các biện pháp điều hành kịp thời, từ nửa cuối năm 2025, xuất khẩu trái cây nhanh chóng phục hồi và tăng trưởng mạnh trở lại.
Sầu riêng tiếp tục giữ vai trò “đầu tàu”
Trong cơ cấu xuất khẩu, sầu riêng tiếp tục khẳng định vị thế mặt hàng chủ lực khi đóng góp khoảng 4 tỷ USD, giữ vững “ngôi vương” về giá trị xuất khẩu trong nhóm trái cây và rau quả.
Theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, dù kim ngạch xuất khẩu từng giảm 25–30% trong quý I và nửa đầu quý II/2025 so với cùng kỳ năm trước, nhưng nhờ chính sách điều hành linh hoạt và sự phối hợp của cả hệ thống, ngành đã phục hồi mạnh mẽ. Đây được xem là bài học quan trọng trong việc ứng phó với biến động thị trường quốc tế.
Mở rộng thị trường, nâng tầm giá trị xuất khẩu
Không chỉ tăng trưởng tại thị trường Trung Quốc – thị trường lớn nhất, xuất khẩu trái cây và rau quả Việt Nam năm 2025 còn ghi nhận mức tăng ấn tượng tại Mỹ, đạt khoảng 500 triệu USD, tăng 56% so với năm 2024, bất chấp tác động từ chính sách thuế quan.
Bên cạnh đó, nhiều thị trường khác như Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Đông, Hà Lan… tiếp tục duy trì kim ngạch trên 100 triệu USD. Động lực tăng trưởng đến từ các mặt hàng chủ lực như sầu riêng, chuối, xoài, mít, dừa, bưởi…
Nâng chuẩn sản xuất – nền tảng cho phát triển bền vững
Năm 2025 được đánh giá là năm “bứt phá” của ngành trái cây và rau quả nhờ quá trình nâng cao tiêu chuẩn sản xuất, siết chặt truy xuất nguồn gốc và tuân thủ các rào cản kỹ thuật của thị trường nhập khẩu.
Đáng chú ý, trong năm 2025, Việt Nam đã ký thêm các Nghị định thư xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc đối với nhiều mặt hàng như ớt, chanh leo, mít tươi, cùng một số sản phẩm nông sản khác như cám gạo và tổ yến thô.
Theo ông Huỳnh Tấn Đạt, Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, việc mở rộng xuất khẩu chính ngạch vừa mang lại cơ hội, vừa đặt ra yêu cầu cao hơn về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Khi đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường Trung Quốc, trái cây Việt Nam cũng có khả năng thâm nhập sâu hơn vào các thị trường khó tính khác, bao gồm cả thị trường Halal.
Các chuyên gia nhận định, với đà tăng trưởng hiện tại và nền tảng chất lượng ngày càng được củng cố, mục tiêu đạt 10 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu trái cây và rau quả trong thời gian tới là hoàn toàn khả thi.
