Tháng 7/2025 đánh dấu bước tăng tốc mạnh mẽ của xuất khẩu thủy sản Việt Nam, với kim ngạch gần 1 tỷ USD. Tuy nhiên, kết quả này không chỉ đến từ tín hiệu phục hồi thị trường mà còn phản ánh cuộc chạy đua gay gắt của các doanh nghiệp trước thời điểm Mỹ áp thuế đối ứng cao. Tác động của chính sách thuế mới cùng sự biến động tại các thị trường chủ lực đang định hình lại cục diện ngành thủy sản trong nửa cuối năm.
Xuất khẩu thủy sản bứt tốc trước hạn áp thuế của Mỹ
Trong tháng 7/2025, Việt Nam đạt kim ngạch xuất khẩu thủy sản 971 triệu USD, tăng 6,1% so với tháng 7/2024. Lũy kế 7 tháng đầu năm đạt 6,22 tỷ USD – tăng trưởng 17,2%. Sự tăng tốc này đến từ nỗ lực của doanh nghiệp trong việc đẩy nhanh đơn hàng sang thị trường Hoa Kỳ trước thời điểm áp dụng thuế đối ứng 20% từ ngày 1/8.
Tại Mỹ, kim ngạch xuất khẩu tháng 7 giảm mạnh 19,6% xuống còn 145,8 triệu USD, phản ánh sự lo ngại từ doanh nghiệp trước các mức thuế mới, bao gồm cả thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp. Trong khi đó, Trung Quốc tăng trưởng vượt trội, đạt 221,5 triệu USD trong tháng 7 (+31,7%) và 1,33 tỷ USD trong 7 tháng (+42,6%), cho thấy các doanh nghiệp đã linh hoạt chuyển hướng thị trường và tận dụng tốt ưu đãi từ các FTA.
Tôm, cá tra và cá ngừ trong vòng xoáy chính sách thuế
Tôm tiếp tục là mặt hàng dẫn đầu, đạt 2,49 tỷ USD sau 7 tháng (+23,6%), tuy nhiên bị ảnh hưởng mạnh bởi thuế CBPG sơ bộ lên đến 33,29% từ kết quả POR19, khiến nguy cơ mất thị trường Mỹ gia tăng. Nếu không có điều chỉnh trong kết quả cuối cùng vào tháng 12, đây sẽ là cú sốc lớn cho ngành.
Cá tra có lợi thế nhờ thuế CBPG 0% từ POR20 đối với 8 doanh nghiệp lớn, giúp hồi phục niềm tin tại thị trường Mỹ. Tuy nhiên, nếu thuế đối ứng mới có hiệu lực, cá tra cũng sẽ gặp khó do chi phí tăng.
Cá ngừ lại chịu ảnh hưởng kép từ chính sách thuế và quy định nội địa như Nghị định 37, khiến nguồn nguyên liệu khan hiếm, dẫn tới kim ngạch 7 tháng giảm còn 542 triệu USD (–2,8%).
|
XK thủy sản tháng 7 và 7 tháng đầu năm 2025 (ĐVT: triệu USD) |
||||
| Thị trường chính | Tháng 7/5025 (ước) | So với cùng kỳ (%) | Tháng 1-7/2025 (ước) | So với cùng kỳ (%) |
| Trung Quốc & HK | 221,505 | 31,7 | 1.327,698 | 42,6 |
| Mỹ | 145,812 | -19,6 | 1.051,171 | 10,4 |
| Nhật Bản | 150,147 | 10,6 | 971,847 | 17,0 |
| EU | 102,475 | 7,9 | 654,187 | 9,7 |
| Hàn Quốc | 74,828 | 3,3 | 474,700 | 9,1 |
| ASEAN | 62,923 | 19,2 | 403,433 | 24,1 |
| Trung Đông | 32,791 | -1,9 | 187,492 | -12,3 |
| Các thị trường khác | 180,570 | 2,4 | 1.135,097 | 10,5 |
| Tổng | 971,052 | 6,1 | 6.223,349 | 17,2 |
Đối mặt thách thức và tìm kiếm dư địa tăng trưởng
Từ 7/8/2025, mức thuế đối ứng 20% của Mỹ chính thức có hiệu lực, khiến sản phẩm Việt Nam trở nên kém cạnh tranh hơn so với các nước như Ecuador (15%), Indonesia và Philippines (19%). Ngoài thuế, các rào cản kỹ thuật như MMPA cũng khiến nhiều sản phẩm thủy sản Việt rơi vào thế yếu.
Tuy vậy, triển vọng vẫn tích cực nhờ sự phục hồi của thị trường Trung Quốc, ASEAN, Nhật Bản và các lợi thế từ EVFTA, CPTPP, UKVFTA. Dự báo năm 2025, tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản có thể đạt 9–9,2 tỷ USD. Trong đó, tôm kỳ vọng đạt 3,6–3,8 tỷ USD, cá tra khoảng 1,8 tỷ USD và cá ngừ từ 850–900 triệu USD.
Để đạt mục tiêu này, doanh nghiệp cần chủ động về nguyên liệu, nâng cao chất lượng, đổi mới công nghệ và mở rộng thị trường ngách.
Nguồn VASEP
