Ngành thủy sản Việt Nam tiếp tục thể hiện sự phục hồi rõ rệt trong tháng 5/2025, duy trì mức tăng trưởng ấn tượng sau nhiều tháng chững lại vì các yếu tố toàn cầu. Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), kim ngạch xuất khẩu thủy sản trong 4 tháng đầu năm đạt 3,3 tỷ USD, tăng 23% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 4/2025 đạt 894,2 triệu USD, tăng 15%.
Ước tính trong tháng 5/2025, xuất khẩu tiếp tục duy trì mức cao ổn định, đạt khoảng 850–900 triệu USD.
Cơ cấu sản phẩm xuất khẩu: Tôm và cá tra tiếp tục dẫn đầu
Các mặt hàng chủ lực vẫn giữ vững phong độ, với tăng trưởng cao ở nhiều nhóm sản phẩm.
Tôm tiếp tục là mặt hàng xuất khẩu chủ lực, chiếm khoảng 40–45% tổng kim ngạch, theo sau là cá tra (20–25%), trong khi các sản phẩm có giá trị gia tăng và đa dạng sinh học như cá rô phi, nhuyễn thể có vỏ cũng cho thấy tiềm năng phát triển mạnh mẽ.
Trung Quốc vượt Mỹ trở thành đối tác lớn nhất
Một trong những thay đổi quan trọng trong cơ cấu thị trường năm 2025 là việc Trung Quốc và Hong Kong vượt Mỹ, trở thành thị trường nhập khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam.
- Kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc & Hong Kong 4 tháng đầu năm 2025 đạt 716 triệu USD, tăng 57% so với cùng kỳ.
- Điều này phản ánh xu hướng dịch chuyển sang các thị trường gần về địa lý, chi phí logistics thấp hơn và tận dụng lợi thế từ các hiệp định thương mại khu vực (RCEP, ACFTA).
Trong khi đó, xuất khẩu sang Mỹ ghi nhận mức tăng trưởng thấp do các yếu tố chính sách thuế và cạnh tranh thị trường.
Rủi ro từ thị trường Mỹ: Chính sách thuế 46% đang tạm hoãn
Ngành thủy sản Việt Nam đang đối mặt với nguy cơ bị áp thuế chống trợ cấp (CVD) lên tới 46% đối với một số sản phẩm xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Tuy nhiên, thời hạn áp dụng đã được tạm hoãn đến ngày 9/7/2025, tạo thêm thời gian cho các bên đàm phán và chuẩn bị giải pháp ứng phó.
Doanh nghiệp xuất khẩu cần theo dõi sát tình hình, đồng thời đa dạng hóa thị trường và sản phẩm để giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một thị trường đơn lẻ.
Biến đổi khí hậu & yêu cầu mới về môi trường nuôi trồng
Một nghiên cứu mới được công bố cuối tháng 5/2025 cảnh báo ô nhiễm ánh sáng có thể gây bùng phát tảo độc trong ao nuôi nước ngọt, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thủy sản. Đây là yếu tố sinh thái mới cần được các doanh nghiệp nuôi trồng và cơ quan chức năng đưa vào kế hoạch quản lý vùng nuôi, bảo đảm an toàn sinh học.
Xu hướng tiêu dùng và nhu cầu chế biến sâu
Sau khủng hoảng kinh tế và dịch bệnh, người tiêu dùng tại châu Á, châu Âu, và Bắc Mỹ chuyển dần sang các sản phẩm giá trị gia tăng, tiện lợi, an toàn và có chứng nhận bền vững (như ASC, BAP). Đây là thời điểm phù hợp để doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào chế biến sâu, phát triển thương hiệu riêng, nhằm tăng giá trị xuất khẩu và nâng cao khả năng cạnh tranh quốc tế.
Nhập khẩu nguyên liệu ổn định để phục vụ chế biến xuất khẩu
Việt Nam tiếp tục nhập khẩu nguyên liệu thủy sản không có lợi thế sản xuất trong nước, đặc biệt từ các thị trường như Ấn Độ, Ecuador, Indonesia. Kim ngạch nhập khẩu tháng 5/2025 ước đạt 150–200 triệu USD, chủ yếu phục vụ các nhà máy chế biến phục vụ xuất khẩu.
Thị trường xuất khẩu thủy sản Việt Nam trong tháng 5/2025 cho thấy tín hiệu tích cực rõ rệt, đặc biệt ở các mặt hàng giá trị cao và thị trường gần. Tuy nhiên, trong bối cảnh biến động chính sách thương mại và môi trường nuôi trồng phức tạp, doanh nghiệp cần đa dạng hóa thị trường, đầu tư công nghệ, và tăng khả năng truy xuất – chứng nhận sản phẩm để giữ vững đà tăng trưởng bền vững.
