Trong bối cảnh kinh tế biến động, nhiều chuyên gia cho rằng ngành trái cây Việt Nam cần có chiến lược bài bản và tái định vị thương hiệu để đạt mục tiêu xuất khẩu tỷ USD.
Ngành trái cây cần tái định vị, tìm thị trường mới
Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam, các loại trái cây chủ lực như chuối, dứa, dừa, chanh dây đang có tiềm năng tiến gần ngưỡng kim ngạch 1 tỷ USD. Tuy nhiên, các sản phẩm này vẫn đối diện nhiều thách thức về giống, quy mô sản xuất, khả năng chế biến và yêu cầu thị trường.
Theo Cục Trồng trọT, năm 2024 Việt Nam có hơn 425.000 ha trồng 4 loại trên, sản lượng hơn 6,3 triệu tấn. Xuất khẩu dừa đạt 1,1 tỷ USD, chuối 380 triệu USD, chanh dây hơn 222 triệu USD, dứa đạt 16,5 triệu USD tại EU.
Rào cản xuất khẩu và nhóm giải pháp đồng bộ
Hiện các thị trường nhập khẩu siết chặt kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Trong khi đó, sản xuất trong nước còn phụ thuộc hình thức nhỏ lẻ, thiếu mã số vùng trồng, liên kết chuỗi yếu.
Bộ NN&MT đã đề xuất 6 nhóm giải pháp, trong đó đặc biệt nhấn mạnh việc phát triển vùng nguyên liệu có mã số, đầu tư giống cây kháng bệnh, tăng tỷ lệ chế biến sau thu hoạch, mở rộng xuất khẩu chính ngạch và xây dựng thương hiệu quốc gia.
Doanh nghiệp cần tự đổi mới trong liên kết chuỗi
Theo ThS. Ngô Quốc Tuấn (Cục Kiểm dịch thực vật sau nhập khẩu II), nhiều mã số vùng trồng bị thu hồi do vi phạm quy định, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu. Việc phát triển thị trường Nam Mỹ và ASEAN còn nhiều thách thức về vận chuyển, chênh lệch sản phẩm.
Ngành cần chuyển dịch sang mô hình tăng chất lượng thay vì tăng sản lượng. Truy xuất nguồn gốc, liên kết chuỗi và đánh giá nguyên liệu là yếu tốt then chốt để bứt phá.
Cơ hội cho dừa, chanh dây nhưng cần quy hoạch bài bản
Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho biết dừa có quy mô thị trường toàn cầu đạt 29 tỷ USD năm 2024, tăng trưởng 6,3%/năm. Trong khi đó, sản phẩm Việt Nam đã vượt qua nhiều đối thủ và có vị thế ngày càng vững.
Với chanh dây, nhu cầu toàn cầu cho sản phẩm chế biến cao như puree, bột, nước ép đạt 30.000 tấn/mỗi loại/năm, tăng 6-7%. Doanh nghiệp cho rằng Việt Nam hoàn toàn có thể chạm mốc 1 tỷ USD nếu được quy hoạch và kiểm soát tốt chất lượng.
Nguồn: Nhà đầu tư
