Tình hình thuế quan tại Mỹ, căng thẳng địa chính trị tại Biển Đỏ và tốc độ tăng trưởng đội tàu vượt nhu cầu đang là những yếu tố gây sức ép đáng kể lên ngành vận tải container toàn cầu trong những tháng cuối năm 2025.
Nửa đầu năm: Ổn định tương đối, cước tăng nhẹ
Theo ông Daniel Richards – Chuyên gia phân tích cấp cao tại Maritime Strategies International (MSI), thị trường đang bước vào giai đoạn đầy thách thức, dù nửa đầu năm ghi nhận mức ổn định tốt hơn kỳ vọng. Trong 6 tháng đầu năm 2025, hoạt động vận tải container diễn biến tương đối ổn định. Tại các tuyến ngoài Mỹ, thị trường vẫn tuân theo chu kỳ mùa vụ: yếu vào đầu năm và phục hồi nhẹ vào tháng 6 nhờ tắc nghẽn cảng ở châu Âu khiến cước tăng.
Riêng tại Mỹ, chính sách thuế quan chưa rõ ràng của chính quyền Tổng thống Trump khiến thị trường đi chệch khỏi quy luật thông thường. Trong khi đó, các yếu tố như rủi ro ở Biển Đỏ và tốc độ gia tăng đội tàu đúng như dự báo tiếp tục ảnh hưởng sâu rộng đến thị trường.
Thống kê từ MSI cho thấy, giá cước container trong quý I/2025 giảm 5% so với quý cuối năm trước, nhưng vẫn tăng 7% so với cùng kỳ năm 2024. Quý II nhìn chung ổn định hoặc giảm nhẹ.
Mỹ áp thuế mới – rủi ro lớn nhất sắp tới
Yếu tố đáng lo ngại nhất hiện nay là chính sách thuế quan mới của Mỹ, có thể áp dụng từ tháng 8/2025. Việc giá cước vận chuyển sang Mỹ giảm sâu gần đây cho thấy tín hiệu tiêu cực từ thị trường. MSI cảnh báo nhu cầu nhập khẩu sẽ chững lại, đặc biệt do các đơn hàng bị đẩy nhanh để né thuế.
Dù khối lượng container nhập khẩu trong nửa đầu năm tăng 4–6% so với năm trước, nhưng MSI dự đoán con số này sẽ giảm trong nửa cuối năm và có thể kéo dài sang năm 2026.
Biển Đỏ tiếp tục gây gián đoạn chuỗi cung ứng
Tình hình an ninh tại Biển Đỏ vẫn bất ổn. Các cuộc tấn công vào tàu hàng trong tháng 7 buộc nhiều hãng tàu trì hoãn việc khôi phục tuyến đường qua Kênh đào Suez, phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng, làm tăng chi phí và giảm năng suất đội tàu.
Nguồn cung đội tàu tăng mạnh, vượt xa tăng trưởng thương mại
Từ đầu năm 2025 đến nay, đã có khoảng 2 triệu TEU tàu container được đặt đóng mới – chủ yếu là tàu lớn, sử dụng nhiên liệu kép. Tổng số đơn đặt hàng hiện chiếm hơn 30% quy mô đội tàu toàn cầu. Mặc dù đơn hàng tàu nhỏ bắt đầu tăng để thay thế tàu cũ, cung vẫn vượt cầu.
Dự báo tăng trưởng thương mại container toàn cầu năm 2025 ở mức 3,5–4%, trong khi đội tàu sẽ tăng 6,5%. Điều này khiến cán cân cung – cầu tiếp tục lệch và tạo áp lực giảm giá cước vận chuyển sau mùa cao điểm.
Triển vọng 2026: Nguy cơ dư cung vẫn còn hiện hữu
Ngay cả khi việc giao tàu mới được tạm ngừng trong năm 2026, số lượng đơn hàng đã ký trong 18 tháng qua vẫn tạo áp lực lớn. Nếu Biển Đỏ chưa được bình ổn, thị trường container toàn cầu có thể bước vào giai đoạn dư cung thực sự – một thách thức lớn cho các doanh nghiệp vận tải biển trong năm tới.
Nguồn VASEP
