Gần một tháng qua, hàng loạt mặt hàng nông sản của Việt Nam như thanh long, ớt, đậu bắp, hồ tiêu, gia vị… không thể xuất khẩu sang châu Âu do vướng mắc về thủ tục hành chính. Điều này khiến doanh nghiệp thiệt hại kinh tế nặng nề và mất dần thị trường vào tay các đối thủ nước ngoài.
Doanh nghiệp lao đao, nông sản bị tiêu hủy vì không thể xuất khẩu
Từ ngày 1.7 đến nay, nhiều doanh nghiệp tại TP.HCM gặp khó khăn trong việc xin cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm (ATTP) để xuất hàng sang châu Âu. Đại diện doanh nghiệp P. cho biết dù đã liên hệ với Sở ATTP TP.HCM nhưng không được tiếp nhận hồ sơ, do Sở đang chờ hướng dẫn từ cấp trên. Trong thời gian chờ đợi, hàng chục tấn rau quả tươi bị hư hỏng buộc phải tiêu hủy. Một số khách hàng, như tại thị trường Tây Ban Nha, đã dừng đàm phán và chuyển sang nguồn cung khác.
Tình cảnh tương tự cũng xảy ra với các doanh nghiệp tại Bình Thuận. Ông Huỳnh Cảnh – Chủ tịch Hiệp hội Thanh long Bình Thuận – cho biết các lô hàng hợp tác với doanh nghiệp TP.HCM không thể xuất khẩu do vướng thủ tục. Thanh long xuất khẩu sang châu Âu trước đây có giá 15.000 – 20.000 đồng/kg, nay giảm mạnh xuống còn 3.000 – 4.000 đồng/kg, nhiều nhà vườn thậm chí bỏ thu hoạch hoặc đem làm từ thiện.
Thay đổi phân cấp gây tắc nghẽn, doanh nghiệp mòn mỏi chờ hướng dẫn
Trước đây, việc cấp giấy chứng nhận ATTP do Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (TT-BVTV) phụ trách. Tuy nhiên, từ 1.7.2025, theo Thông tư 12/2025/TT-BNNMT, thẩm quyền được giao về UBND cấp tỉnh; tại TP.HCM là Sở ATTP. Quá trình chuyển giao chưa đồng bộ khiến các doanh nghiệp không thể hoàn tất thủ tục xuất khẩu.
Ngày 17.7, Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA) cũng gửi công văn đến Bộ NN-MT phản ánh tình trạng tương tự. Khoảng 250 tấn hàng đang chờ giấy phép xuất khẩu. Dù hồ tiêu có thời gian bảo quản dài hơn, nhưng việc chậm cấp giấy vẫn gây ảnh hưởng đáng kể.
Ngày 11.7, Cục TT-BVTV có công văn đề nghị Sở ATTP TP.HCM triển khai thực hiện việc cấp giấy chứng nhận theo quy định tại Thông tư 12. Tuy nhiên, Sở chỉ nhận được công văn vào ngày 14.7 và đang trong quá trình thực hiện. Đồng thời, Sở cũng gửi công văn khẩn lên Bộ NN-MT đề nghị hướng dẫn cụ thể về cách ghi nhãn, ngôn ngữ, thành phần hồ sơ, do hiện chưa có hướng dẫn chi tiết để làm căn cứ pháp lý thực hiện.
Sở ATTP TP.HCM kiến nghị Bộ NN-MT sớm ban hành các quy định cụ thể để việc cấp giấy chứng nhận ATTP cho hàng hóa xuất khẩu sang châu Âu được triển khai thuận lợi, tránh gây thiệt hại thêm cho doanh nghiệp và người nông dân.
Nguồn: Thanh Niên
